#WVDD: dividenddementie

Vandaag voert de Tweede Kamer een debat met premier Rutte over de niet-bestaande of niet-herinnerde, maar later toch geopenbaarde ambtelijke memo’s over de afschaffing van de dividendbelasting die een rol hebben gespeeld bij de kabinetsformatie. Het debat gaat echter ook over de betrouwbaarheid van de bewindslieden die lang volgehouden hebben dat zulke memo’s niet bestonden. Hun dividenddementie, aldus Meredith Greer afgelopen weekend in HP/DeTijd. Volgens Greer komt dat woord trouwens uit de koker van haar collega, HP-columnist Tim Jansen.

Gisteren figureerde dividenddementie ook al in een overzichtsartikel op de website van De Volkskrant en op Twitter zingt het woord sinds 21 april eveneens rond. Tijd dus voor een nadere analyse van de structuur van deze nieuwe samenstelling met dementie.

Dementie kwam tot nu alleen voor in twee typen samenstellingen. In de eerste plaats samenstellingen waarin het eerste woorddeel de oorzaak noemt: aidsdementie, alcoholdementie, alzheimerdementie, boksdementie, ouderdomsdementie, zwangerschapsdementie. In de tweede plaats samenstellingen waarin het eerste woorddeel de patiënt noemt: boksersdementie, groepsdementie, hondendementie, kinderdementie. Twee aparte gevallen zijn jong– en vroegdementie, die samengesteld zijn met een bijvoeglijk naamwoord en verwijzen naar het optreden van dementie op jonge leeftijd.

Dividenddementie is een heel ander soort samenstelling. Het eerste deel noemt namelijk het onderwerp waarop de dementie (in dit geval in de afgezwakte betekenis ‘vergeetachtigheid’) betrekking heeft, namelijk de memo’s over de afschaffing van de dividendbelasting. Dividenddementie is dus een vorm van selectieve vergeetachtigheid.

Mogen we verwachten dat in navolging van dividenddementie nu een hele reeks nieuwe samenstellingen met dementiezijn opwachting maakt in onze taal? Waarschijnlijk niet. De vorming van dividenddementie is mede gemotiveerd door de allitererende d-klanken van de samenstellende delen. Ging het om een ander soort belasting – bv. vennootschapsbelasting – dan zou vennootschapsvergeetachtigheid mogelijk hogere ogen hebben gegooid (vanwege de herhaalde v-klanken) dan vennootschapsdementie. Toch is het niet helemaal uitgesloten dat dividenddementie een trend zet.

Definitie

dividenddementie

 (v, g.mv.) selectieve vergeetachtigheid die uitsluitend betrekking heeft op beleidsstukken met betrekking tot dividendbelasting

Ton den Boon, hoofdredacteur Dikke Van Dale

Het Woord van de Dag (#WVDD) wordt mede mogelijk gemaakt door Taalbank.nl. Dit artikel is ook te vinden op de website van Taalbank.nl.