treitermeeuw

19-02-2018 - Woord van de Dag - Van Dale Uitgevers

treitermeeuw

‘Lieve zeearend vluchtte voor treitermeeuwen’, kopt het Algemeen Dagblad vandaag. Wat blijkt? De zeearend uit safaripark Beekse Bergen die vorige week bij een roofvogelshow ontsnapte, is mogelijk gedesoriënteerd geraakt ‘door pesterige meeuwen’. Het krantenbericht bevat misschien klein leed, maar het … Lees verder

‘Lieve zeearend vluchtte voor treitermeeuwen’, kopt het Algemeen Dagblad vandaag. Wat blijkt? De zeearend uit safaripark Beekse Bergen die vorige week bij een roofvogelshow ontsnapte, is mogelijk gedesoriënteerd geraakt ‘door pesterige meeuwen’.

Het krantenbericht bevat misschien klein leed, maar het woord treitermeeuw is toch wel interessant. De afgelopen jaren zien we namelijk steeds vaker samenstellingen met treiteren opduiken in de media: treiterambtenaar, treiterjeugd, treiterjongen, treiterbejaarde. Twee jaar geleden werd de samenstelling treitervlogger zelfs Woord van het Jaar.

Treitermeeuw bevestigt de trend dat treiteren als productief eerste woorddeel in samenstellingen niet meer weg te denken is uit onze taal, doordat nu ook al diernamen met het werkwoord gecombineerd kunnen worden. Want de treitermeeuw is niet de enige dierlijke treiteraar. We hebben elders ook al de woorden treiterkat en treiterrat aangetroffen. Zulke woorden maken trouwens ook duidelijk dat we geneigd zijn menselijke eigenschappen aan dieren toe te schrijven. De vraag is natuurlijk wel of dat terecht is.


EHBO-mier

15-02-2018 - Woord van de Dag - Van Dale Uitgevers

EHBO-mier

The Guardian publiceert deze maand een artikel over de Afrikaanse mierensoort Megaponera analis. Volwassen matabele-mieren (zoals ze in de volkstaal heten) worden 2 cm lang en ontbijten, lunchen en dineren met termieten. Dagelijks gaan ze met honderden tegelijk op pad … Lees verder

The Guardian publiceert deze maand een artikel over de Afrikaanse mierensoort Megaponera analis. Volwassen matabele-mieren (zoals ze in de volkstaal heten) worden 2 cm lang en ontbijten, lunchen en dineren met termieten.

Dagelijks gaan ze met honderden tegelijk op pad om die termieten te vangen. Dat is een riskante bezigheid, waarbij zo nu en dan een mier gewond raakt. Is een mier niet meer te redden, dan laten z’n soortgenoten hem hulpeloos achter op het slagveld, maar als een mier lichtgewond is, nemen andere mieren de gewonde op sleeptouw en/of zijn er speciale mieren die de wonden verzorgen. Het Algemeen Dagblad schrijft daar vandaag over en noemt die verzorgende mieren EHBO-mieren, een vernederlandsing van paramedic ants, zoals dezelfde mieren in The Guardian worden genoemd.

De mieren die verzorging nodig hebben, verplaatsen zich in of na de strijd naar een rustige plaats, waar ze door de afscheiding van feromonen de EHBO-mieren naar zich lokken. Van de gewonde mieren die deze hulpvraag niet hebben of die zich niet laten verzorgen door de EHBO-mieren overleeft nog geen 20%. Van de mieren die wel verzorging krijgen, overleeft het overgrote deel wel.