WVDD: gsm-paraplu

De Dienst Justitiële Inrichtingen gaat, schrijft De Telegraaf vandaag, ‘experimenteren met een gsm-paraplu in gevangenissen’. Gsm-paraplu is een tot de verbeelding sprekende metafoor, die blijkbaar als vakterm wordt gebruikt voor een toestel waarmee telefoonsignalen worden geblokkeerd. Op internet werd deze metafoor voor een gsm-stoorzender – want dat is in feite wat met gsm-paraplu wordt bedoeld – ook al eens gebruikt in een bericht over de tekortschietende kwaliteit van justitiële inrichtingen.

In gsm-paraplu wordt paraplu niet letterlijk gebruikt in de betekenis ‘regenscherm’, maar figuurlijk, in de betekenis ‘iets wat afschermt’ en/of ‘iets wat bescherming biedt’, zoals paraplu ook figureert in de samenstelling atoomparaplu: een nucleair verdedigingswapen (en afschrikkingswapen) dat de houder ervan bescherming biedt tegen aanvallen met kernbommen. De gsm-paraplu kun je je dus voorstellen als een met digitale middelen gecreëerde virtuele stolp waar geen gsm-signalen doorheen kunnen.

De gsm-paraplu is slechts een van de vele middelen om ongewenste communicatie van gedetineerden met de buitenwereld te voorkomen. Een ander, analoog middel om ongewenst telefoongebruik door gevangenen te voorkomen, is de telefoonhond. Dat is een speciaal in het opsporen van mobieltjes getrainde hond: een soort hasjhond dus, maar dan voor gsm’etjes.

Hoewel gsm-paraplu een tot de verbeelding sprekende metafoor is, staat het nog niet vast of dit woord behalve als vakterm ook als lekenterm ingeburgerd raakt en zo in de omgangstaal terechtkomt. Normaliter zullen immers niet veel gewone mensen met het fenomeen, en daarom ook niet met het woord te maken krijgen. Of het woord al dan niet in het woordenboek terechtkomt, is dus nog onzeker.

Definitie

gsm-paraplu

(m, -‘s) toestel waarmee gsm-signalen worden geblokkeerd

Ton den Boon, hoofdredacteur Dikke Van Dale

Het Woord van de Dag (#WVDD) wordt mede mogelijk gemaakt door Taalbank.nl. Dit artikel is ook te vinden op de website van Taalbank.nl.