Nieuwe woorden in Van Dale Online



     
 

19 april 2016

De wereld is in beweging, de taal verandert mee

De belastingnomade zet zijn geld weg op een palmeneiland, terwijl hij zich met klimsparen of het optreden als familiebank geen zorgen had hoeven maken over het krijgen van een gedragsaanwijzing. Uiteindelijk komt alles - al dan niet geholpen door digivaardige gutmenschen en researchjournalistiek - toch aan het licht. Van grote schandalen als sjoemelsoftware tot kleine. Zoals het viral gaan van een filmpje van je cosplay-uitje, waarin je meezong in de singalong van Frozen. Eén voordeel: als kantoornomade kun je je collega’s mooi uit de weg gaan. Wel even oppassen dat je schijnbare afwezigheid je flexiloon niet in gevaar brengt. Zet het in ieder geval niet op een drinken: zowel de suikertaks als onaangekondigde blaasmarathons kunnen je behoorlijk op kosten jagen.

Van al die beweging word je niet altijd heppiedepeppie. Je kunt je soms beter richten op je directe omgeving. Door bijvoorbeeld een insectenhotel in je achtertuin te zetten. Als je alleen een balkon hebt, is wildplukken ook een optie. Je kunt natuurlijk ook praten over vroeger met de lokale superoudere. Dat zet alles in perspectief. No spang!

Van Dale houdt de woordenstromen in de media in de gaten en vist dagelijks de nieuwste woorden op in het Nederlandse taalgebied.

De verse vangst staat vanaf vandaag weer in de Dikke Van Dale Online. De woorden laten zien wat ons de afgelopen maanden heeft beziggehouden. Zo stonden de vluchtelingencrisis, politiek en economie garant voor een groot deel van de aanwas. Ook onze dagelijkse bezigheden en beslommeringen - die we massaal delen op sociale media - zijn een rijke bron voor nieuwe woorden.

Van Dale Online is nu tijdelijk een week lang gratis te proberen.

Verkrijgbaarheid

De Dikke Van Dale Online is een jaar lang te raadplegen bij aanschaf van de papieren versie van het woordenboek. Toegang tot Van Dale Online is ook zonder de boeken aan te schaffen via de Van Dale-webwinkel. Maandpakketten met de meestgebruikte combinaties zijn beschikbaar vanaf € 12,50.

 

Een selectie van nieuwe woorden:

afrofuturisme

kunst­stro­ming, o.a. in film en li­te­ra­tuur, ge­ken­merkt door een com­bi­na­tie van sci­ence­fic­ti­on, tech­no­lo­gie en fan­ta­sy met as­pec­ten van de zwar­te cul­tuur

asielmigrant

asiel­zoe­ker of vluch­te­ling die een ver­blijfs­sta­tus heeft ge­kre­gen en in het ge­meen­te­lijk be­vol­kings­re­gis­ter is op­ge­no­men

belastingnomade

iemand die zich ont­trekt aan het be­ta­len van in­kom­sten­be­las­ting door zich uit te schrij­ven als in­wo­ner van een ge­meen­te zon­der daar­uit daad­wer­ke­lijk te ver­trek­ken

blaasmarathon

po­li­tie­ac­tie waar­bij tij­dens een of meer­de­re da­gen in­ten­sief al­co­hol­con­tro­les wor­den ge­hou­den

cosplay

kos­tuum­spel

cryptozoölogie

stu­die van dier­soor­ten of an­de­re we­zens (zo­als de ye­ti, het mon­ster van Loch Ness) waar­van door­gaans wordt aan­ge­no­men dat ze niet be­staan

decemberlente

de­cem­ber­maand of pe­ri­o­de in de­cem­ber met re­la­tief ho­ge tem­pe­ra­tu­ren

digibesitas

dwang­ma­tig ge­bruik van com­pu­ters, in­ter­net en di­gi­ta­le com­mu­ni­ca­tie­mid­de­len

digivaardig

be­dre­ven in de om­gang met di­gi­ta­le tech­no­lo­gie

emotiejournalistiek

jour­na­lis­tiek die de le­zer, luis­te­raar of kij­ker voor­al wil ont­roe­ren

familiebank

fa­mi­lie voor zo­ver die op­treedt als ver­strek­ker van een hy­po­theek

flexiloon

loon dat de werk­ne­mer krijgt in het ka­der van een flexi-job

gedragsaanwijzing

aan­wij­zing van over­heids­we­ge uit­ge­vaar­digd aan bv. overlastveroorzakers om zich op een bepaalde ma­nier te ge­dra­gen

gendergelijkheid

wet­te­lij­ke ge­lijk­stel­ling en ge­lij­ke be­han­de­ling van men­sen van ver­schil­lend ge­slacht, met een ver­schil­len­de gen­der­iden­ti­teit en/of sek­su­e­le ge­aard­heid

gezinsmigrant

mi­grant die in ge­zins­ver­band naar een an­der land is ge­trok­ken

gutmensch

iemand die po­li­tiek cor­rect is en daar op de­mon­stra­tie­ve wij­ze ui­ting aan geeft

heppiedepeppie

happy

hieperdepieper

hyper

insectenhotel

uit meerdere cilindervormige, holle staafjes bestaand voorwerp dat men in de tuin plaatst om er solitair levende insecten in te laten overwinteren

je-weet-welkater

ge­cas­treer­de ka­ter

kantoornomade

iemand die kan­toor­werk doet zon­der een vas­te werk­plek te heb­ben

killerapp

app met mo­ge­lijk­he­den die zo aan­trek­ke­lijk wor­den ge­von­den, dat ko­pers be­reid zijn hard­ware aan te schaf­fen die no­dig is om de app te kun­nen draai­en

klimsparen

spaar­vorm waar­bij het ren­te­per­cen­ta­ge stijgt naar­ma­te men het geld lan­ger op de spaar­re­ke­ning laat staan

kraamkost

maal­tijd als ca­deau voor een pas be­val­len moe­der en haar ge­zin

kostuumspel

uit­beel­ding van een fic­tie­ve fi­guur (bv. een strip­fi­guur) in het da­ge­lijks le­ven of ter ge­le­gen­heid van een kostuumfeest, door zich te ver­kle­den en het ste­re­o­tie­pe ge­drag van de­ze fi­guur na te boot­sen

liefdesslot

hang­slot dat ge­lief­den aan de leu­ning van een (be­roem­de) brug be­ves­ti­gen, waar­na ze het sleu­tel­tje in het wa­ter gooi­en

mamablog

blog van een (jon­ge) moe­der over het moe­der­schap

meesterbeurs

sub­si­die waar­mee een ou­de­re werk­lo­ze tij­de­lijk aan werk wordt ge­hol­pen

meezingfeest

mu­ziek­eve­ne­ment waar­bij het pu­bliek mee­zingt met de op­tre­den­de ar­ties­ten

netwerkspeler

ap­pa­raat dat au­dio- en vi­deo­be­stan­den kan af­spe­len die zijn op­ge­sla­gen bin­nen een com­pu­ter­net­werk

no spang

maak je niet druk

palmeneiland

exo­tisch ei­land met pal­men, m.n. be­schouwd als een pa­ra­dij­se­lijk oord

partnermigratie

het na­rei­zen van een mi­grant die el­ders een ver­blijfs­sta­tus heeft ver­wor­ven

researchjournalistiek

on­der­zoeks­jour­na­lis­tiek

singalong

mee­zing­feest

sjoemelsoftware

soft­ware om de test­re­sul­ta­ten van een ap­pa­raat po­si­tief te beïn­vloe­den, m.n. zul­ke soft­ware die in au­to’s wordt ge­bruikt om de uit­stoot van scha­de­lij­ke gas­sen gun­sti­ger voor te stel­len

suikertaks

hef­fing op (sui­ker be­vat­ten­de) fris­drank

superoudere

iemand die 110 jaar of ou­der is

testosteronbom

tes­tos­te­ron­man, be­schouwd als po­ten­ti­eel ge­vaar voor vrou­wen

testosteronman

op seks be­lus­te ma­cho­man

trofeevrouw

aan­trek­ke­lij­ke, vaak be­dui­dend jon­ge­re echt­ge­no­te van een wel­ge­stel­de man

uberisering

het aan­bie­den van dien­sten door niet-beroepsbeoefenaars on­der de prijs waar­voor pro­fes­si­o­nals de­zelf­de of ver­ge­lijk­ba­re dien­sten aan­bie­den, bv. taxi­ver­voer

vluchtelingenhek

hek­werk dat dient om de bin­nen­komst van vluch­te­lin­gen in een land of ge­bied te ver­hin­de­ren

wildplukken

in de open­ba­re ruim­te vruch­ten, pad­den­stoe­len of an­de­re eet­ba­re plan­ten­de­len pluk­ken

welkomstcultuur

cul­tuur die in be­gin­sel open­staat voor vreem­de­lin­gen en mi­gran­ten wel­kom heet

werkplein

lo­ca­tie waar di­ver­se in­stan­ties en be­drij­ven op het ge­bied van werk­voor­zie­ning en uitkeringsverstrekking sa­men­wer­ken

zelfscannen

bood­schap­pen in de su­per­markt ei­gen­han­dig scan­nen en elek­tro­nisch af­re­ke­nen bij de zelf­scan­kas­sa

zikakoorts

tro­pi­sche, door mug­gen over­ge­brach­te ziek­te die ge­paard gaat met koorts, spier­pijn, hoofd­pijn, huid­uit­slag, ge­wrichts­pijn en ont­ste­king van het oog­bind­vlies